Wijzigingen EU wetgeving voedingsmiddelenindustrie 2024 

Dit is een premiumartikel. Premiumartikelen maken deel uit van het Normec Foodcare Kenniscentrum abonnement.  Alle kennis en ervaring vanuit elke expertise komt samen in de Kennisbank. Je vindt hier alle relevante informatie over diverse productgroepen en wetgeving. Benieuwd? Lees wat het Normec Foodcare Kenniscentrum jou kan bieden.

Wet- en regelgeving is ook op Europees vlak voortdurend onderhevig aan verandering. In dit artikel vind je een aantal veranderingen die je mag verwachten in 2024.

Levensmiddelenhygiëne – producten van dierlijke oorsprong Verordening 853/2004 

Voor verordening (EG) nr. 853/2004 ligt een voorstel voor wijziging van bijlagen II en III. Dit met als achterliggende gedachte om:  

• Het bedwelmen en verbloeden op de boerderij van een beperkt aantal schapen en schapen en geiten onder bepaalde voorwaarden toe te staan en de voorwaarden voor alle hoefdieren te wijzigen;
• Specifieke voorschriften voor de dry-ageing van rundvlees in te voeren, waarvoor een overgangsperiode geldt; 
• De voorwaarden voor het vervoer van karkassen en bepaalde delen van als landbouwhuisdier gehouden van als huisdier gehouden hoefdieren en de harmonisatie van het testen van de oppervlaktetemperatuur van dergelijk vlees;
• Toestaan dat gekweekt wild dat op het bedrijf is geslacht, wordt vervoerd naar een wildverwerkingsinrichting;
• Alternatieve opties in te voeren om de doeltreffendheid van warmtebehandelingen van melk aan te tonen;
• Het aromatiseren van eieren onder bepaalde voorwaarden toe te staan.

Ook wordt de kans gezien om bepaalde eisen te verduidelijken die zijn vastgesteld in bijlagen II en III om dubbelzinnigheid te voorkomen, met name wat betreft: 

• het identificatiemerk van producten van dierlijke oorsprong; 
• de certificeringsvoorschriften op het punt van binnenkomst in de Unie van bepaald vlees van hoefdieren; 
• de handeling om de temperatuur voor het in plakken snijden van verse of verwerkte visserijproducten of om de temperatuur van ingevroren visserijproducten te verhogen en het verbod om visserijproducten op te slaan of te vervoeren bij die tijdelijk technologisch vereiste temperatuur. 

Geplande goedkeuringsdatum datum is vierde kwartaal 2023. 

Toevoeging van vitaminen en mineralen (minimum- en maximumgehaltes) 

Vitaminen en mineralen in levensmiddelen en voedingssupplementen zijn belangrijk voor de gezondheid. Sommige zijn echter schadelijk als ze in grote hoeveelheden worden ingenomen.  Bij dit initiatief gaat het om de vaststelling van: 

• maxima voor de gehaltes aan vitaminen en mineralen die aan voedingssupplementen en verrijkte voedingsmiddelen (zoals ontbijtgranen en margarines) worden toegevoegd 
• minima voor de gehaltes aan bepaalde vitaminen en mineralen die aan voedingssupplementen worden toegevoegd 

 Geplande goedkeuringsdatum is het eerste kwartaal van 2024. 

Lees er hier verder over. “Eenduidige aanvaardbare bovengrens vitaminen en mineralen voor de EU.”

Herziening van de EU-regels voor voedselcontactmaterialen – Verordening (EU) 10/2011 

Het EU-voedselveiligheidsbeleid stelt eisen aan materialen die met levensmiddelen in contact komen (zoals voedselverpakkingen, keuken- en tafelgerei, en apparatuur voor de verwerking van levensmiddelen). 

Deze eisen worden nu geactualiseerd om: 

• de voedselveiligheid te garanderen en de volksgezondheid goed te beschermen 
• de aanwezigheid en het gebruik van gevaarlijke chemische stoffen te beperken 
• rekening te houden met de meest recente wetenschappelijke en technologische inzichten  
• de innovatie en duurzaamheid te bevorderen door veilige, herbruikbare en recycleerbare oplossingen te stimuleren en de milieu-impact van de sector te verminderen

Deze wijziging is reeds gepubliceerd, producenten van verpakkingsmateriaal die de betrokken stoffen gebruiken moeten hiermee in orde zijn tegen 01 februari 2025. 

Lees er hier verder over: “Aandachtspunten bij wijzigingen in de kunststofverordening”

Beperkingen voor bisfenol A (BPA) en andere bisfenolen in materialen die met levensmiddelen in contact komen 

Dit initiatief verbiedt het gebruik van BPA in materialen die met levensmiddelen in contact komen, waaronder kunststof en gecoate verpakkingen. Aanleiding is de publicatie van het advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid, waarin wordt gewezen op een punt van zorg voor de menselijke gezondheid. 

De maatregel zal ook: 

• het gebruik van andere bisfenolen in materialen die met levensmiddelen in contact komen aanpakken om te voorkomen dat BPA door andere schadelijke stoffen wordt vervangen 
• voorzien in afwijkingen en overgangsperioden die van toepassing kunnen zijn op bedrijven. 

Geplande goedkeuringsdatum is het eerste kwartaal van 2024. 

Lees er hier verder over: “Nieuwe wetgeving voor BPA in voedselcontactmaterialen”

Voedselverspilling — reductiestreefcijfers 

De Europese Commissie komt met een voorstel om lidstaten te verplichten om de voedselverspilling te verminderen. Het weggooien van voedingsmiddelen moet in de verwerking en productie met 10% afnemen voor 2030.  Ook bij consumenten en Retail moet de voedselverspilling afnemen met 30% (per hoofd van de bevolking), in vergelijking met 2020. De Commissie wil dat er wettelijke, bindende doelstellingen komen om voedselverspilling in te perken. Hiermee hoopt ze dat voedselverspilling in alle lidstaten daadwerkelijk afneemt. Het voorstel van de Europese unie is op 5 juli 2023 aangenomen. Het is aan de lidstaten om hier zelf een invulling aan te geven. Nederland en België waren hier reeds vooruitstrevend mee aan de slag.  

Zo heeft Nederland de ‘Theory of change’ met een versnellingsagenda gepubliceerd en geeft daarin aan dat in 2025 de opschalingsfase volop in gang dient te zijn. Deze fase houdt in:  

• Voor verspilling door consumenten ligt de focus in de versnellingsagenda op het out-of-home kanaal (food service) en op de keuzemogelijkheden in het retailkanaal om bewuste aankoop- en eetkeuzes te maken die bijdragen aan verspilling.
• Voor het bedrijfsleven ligt de focus op het stimuleren van ketenregisseurs, vooral supermarkten en inkoophuizen, op het doorvoeren van ketenbrede preventiemaatregelen als een “normaal” onderdeel van de bedrijfsvoering en ketenbeheer, en het scheppen van een stimulans in de vorm van science based targets 
• In deze bredere benadering zijn primaire producenten nadrukkelijk partij. Voor de primaire producenten ligt de nadruk op aanhaken bij de verspillingsagenda – de verspilling op de akker, bij tuinders en in de visserij moet binnen de definitie van vermijdbare verliezen worden gebracht. De inzet is gericht op het beëindigen van het vernietigen van voedsel en verwaarding in directe, plaatsgebonden kanalen en initiatieven.
• Voor de Rijksoverheid ligt de nadruk op het inpassen van het verminderen van voedselverspilling in coherente beleidsagenda’s rond klimaat-slimme en duurzame voedselsystemen waarin voedsel maximaal wordt verwaard en met minimale verliezen. Daarvoor is het nodig om de slag te maken van kilo’s naar impact op CO2-emissies en andere systeemambities.

Vlaanderen heeft het Actieplan voedselverlies en biomassareststromen circulair 2021-2025 lopende.  Hierin wordt gewerkt aan concrete acties in drie kringlopen, waarvan de eerste kringloop volledig inspeelt op voedselverlies en voedselreststromen.  Het stelt een beleid voor de periode 2021-2025 voor, voor het inperken van voedselverlies en het circulair inzetten van biomassa en biomassareststromen. Het actieplan focust op drie kringlopen: 

• kringloop 1: voedselverlies en voedselreststromen van producent tot en met consument; 
• kringloop 2: biomassa(rest)stromen van groen-, natuur, bos- en landschapsbeheer; 
• kringloop 3: hout(rest)stromen van industrie en huishoudens. 

Er staan drie krachtlijnen centraal welke de basis vormen van het beheer van elke kringloop. 

Krachtlijn 1:

Meer preventie, minder verlies;  oa. Samenwerking binnen productieketens stimuleren, Vanuit de keten voedselverlies terugdringen bij de consument, Sociaal circulair ondernemen opschalen, Start-ups rond voedselverlies ondersteunen, Thuiskringlopen stimuleren. 

Krachtlijn 2:

Beter sorteren en inzamelen;  Selectieve inzameling van keuken- en levensmiddelenafval bij bedrijven verbeteren. 

Krachtlijn 3:

Meer hoogwaardige valorisatie;  De circulariteit en duurzaamheid van de recyclagemarkt verhogen en de toegevoegde waarde van de afzetmarkt verhogen. 

De doelstellingen van dit Actieplan voor eind 2023, 2025 en 2030 zijn gebaseerd op: 

• de doelstellingen in de Kaderrichtlijn Afval 
• de ambitie van de Vlaamse Regering, cfr. Regeerakkoord 2019-2024. 
• de bijdrage van de circulaire bio-economie aan de doelstellingen van het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2021-2030. 

Het streven is om de hele keten 30 % van de voedselverliezen te laten voorkomen, herverwerken als voedsel of hoogwaardiger valoriseren ten opzichte van 2015. Dit kan o.a. door: 

• Schenking van voedseloverschotten via de voedselbank, sociale organisaties, …  
• Preventie en valorisatie acties in de ganse voedselketen (van producent tot en met consument) 

Reststromen uit groen-, natuur-, bos- en landschapsbeheer en houtreststomen worden optimaal gemobiliseerd en hoogwaardig gevaloriseerd.  

Milieuprestaties van producten en bedrijven – onderbouwing van claims 

Door dit initiatief worden bedrijven verplicht om beweringen over de ecologische voetafdruk van hun producten/diensten te onderbouwen aan de hand van standaardmethoden. Hierdoor moeten dergelijke beweringen in de hele EU betrouwbaar, vergelijkbaar en controleerbaar worden en wordt “greenwashing” (onterecht een milieuvriendelijk imago uitdragen) bestreden. Zo kunnen commerciële afnemers en investeerders duurzamere keuzes maken en zal het consumentenvertrouwen in groene keurmerken en de informatie hierover toenemen. Het advies is uitgebracht door de Europese commissie, een geplande goedkeuringsdatum is er tot op heden nog niet.  

Lees er hier verder over: “Betrouwbaarheid van milieuclaims en gevaar voor greenwashing”

Je las een premiumartikel van het Normec Foodcare Kenniscentrum. Smaakt het naar meer? Bekijk dan de mogelijkheden van het Kenniscentrum abonnement. Hiermee heb je direct toegang tot alle kennis.