header oranje fruit en groenten

Overzicht wijzigingen EU-wetgeving voedingsmiddelenindustrie 2024  

| Gemiddelde leestijd: 7 min
Dit bericht is 1971 keer bekeken

Dit is een premiumartikel. Premiumartikelen maken deel uit van het Normec Foodcare Kenniscentrum abonnement. Alle kennis en ervaring vanuit elke expertise komt samen in de Kennisbank. Je vindt hier alle relevante informatie over diverse productgroepen en wetgeving. Benieuwd? Lees wat het Normec Foodcare Kenniscentrum jou kan bieden.

Wet- en regelgeving is ook op Europees vlak voortdurend onderhevig aan verandering. In dit artikel vind je een aantal veranderingen welke in 2024 hebben plaats gevonden. 

Levensmiddelenhygiëne – producten van dierlijke oorsprong Verordening 853/2004 

Voor verordening (EG) nr. 853/2004 heeft een uitgebreide wijziging plaats gevonden van bijlagen II en III. In dit artikel kom je er alles over te weten: ‘Wijzigingen Verordening (EG) 853/2004’ 

Toevoeging van vitaminen en mineralen (minimum- en maximumgehaltes)  

Vitaminen en mineralen in levensmiddelen en voedingssupplementen zijn belangrijk voor de gezondheid. Sommige zijn echter schadelijk als ze in grote hoeveelheden worden ingenomen.  In dit artikel kom je er alles over te weten: ‘Eenduidige aanvaardbare bovengrens vitaminen en mineralen (EU) 

Herziening van de EU-regels voor voedselcontactmaterialen – Verordening (EU) 10/2011  

Het EU-voedselveiligheidsbeleid stelt eisen aan materialen die met levensmiddelen in contact komen (zoals voedselverpakkingen, keuken- en tafelgerei, en apparatuur voor de verwerking van levensmiddelen).  Deze eisen zijn geactualiseerd. Producenten van verpakkingsmateriaal die de betrokken stoffen gebruiken moeten hiermee in orde zijn tegen 01 februari 2025.  Lees er hier verder over: “Aandachtspunten bij wijzigingen in dekunststofverordening” 

Beperkingen voor bisfenol A (BPA) en andere bisfenolen in materialen die met levensmiddelen in contact komen  

Dit initiatief verbiedt het gebruik van BPA in materialen die met levensmiddelen in contact komen, waaronder kunststof en gecoate verpakkingen. Aanleiding is de publicatie van het advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid, waarin wordt gewezen op een punt van zorg voor de menselijke gezondheid.  Lees er hier verder over: “Nieuwe wetgeving voor BPA in voedselcontactmaterialen 

Voedselverspilling — reductiestreefcijfers  

De Europese Commissie komt met een voorstel om lidstaten te verplichten om de voedselverspilling te verminderen. Het weggooien van voedingsmiddelen moet in de verwerking en productie met 10% afnemen voor 2030.  Ook bij consumenten en Retail moet de voedselverspilling afnemen met 30% (per hoofd van de bevolking), in vergelijking met 2020. De Commissie wil dat er wettelijke, bindende doelstellingen komen om voedselverspilling in te perken. Hiermee hoopt ze dat voedselverspilling in alle lidstaten daadwerkelijk afneemt. Het voorstel van de Europese unie is op 5 juli 2023 aangenomen. Het is aan de lidstaten om hier zelf een invulling aan te geven. Nederland en België waren hier reeds vooruitstrevend mee aan de slag.   

Zo heeft Nederland de ‘Theory of change’ met een versnellingsagenda gepubliceerd en geeft daarin aan dat in 2025 de opschalingsfase volop in gang dient te zijn. Deze fase houdt in:   

  • Voor verspilling door consumenten ligt de focus in de versnellingsagenda op het out-of-home kanaal (food service) en op de keuzemogelijkheden in het retailkanaal om bewuste aankoop- en eetkeuzes te maken die bijdragen aan verspilling. 
  • Voor het bedrijfsleven ligt de focus op het stimuleren van ketenregisseurs, vooral supermarkten en inkoophuizen, op het doorvoeren van ketenbrede preventiemaatregelen als een “normaal” onderdeel van de bedrijfsvoering en ketenbeheer, en het scheppen van een stimulans in de vorm van science based targets  
  • In deze bredere benadering zijn primaire producenten nadrukkelijk partij. Voor de primaire producenten ligt de nadruk op aanhaken bij de verspillingsagenda – de verspilling op de akker, bij tuinders en in de visserij moet binnen de definitie van vermijdbare verliezen worden gebracht. De inzet is gericht op het beëindigen van het vernietigen van voedsel en verwaarding in directe, plaatsgebonden kanalen en initiatieven. 
  • Voor de Rijksoverheid ligt de nadruk op het inpassen van het verminderen van voedselverspilling in coherente beleidsagenda’s rond klimaat-slimme en duurzame voedselsystemen waarin voedsel maximaal wordt verwaard en met minimale verliezen. Daarvoor is het nodig om de slag te maken van kilo’s naar impact op CO2-emissies en andere systeemambities. 

Vlaanderen heeft het Actieplan voedselverlies en biomassareststromen circulair 2021-2025 lopende.  Hierin wordt gewerkt aan concrete acties in drie kringlopen, waarvan de eerste kringloop volledig inspeelt op voedselverlies en voedselreststromen.  Het stelt een beleid voor de periode 2021-2025 voor, voor het inperken van voedselverlies en het circulair inzetten van biomassa en biomassareststromen. Het actieplan focust op drie kringlopen:  

  • kringloop 1: voedselverlies en voedselreststromen van producent tot en met consument;  
  • kringloop 2: biomassa(rest)stromen van groen-, natuur, bos- en landschapsbeheer;  
  • kringloop 3: hout(rest)stromen van industrie en huishoudens. 

Er staan drie krachtlijnen centraal welke de basis vormen van het beheer van elke kringloop.  

Krachtlijn 1:  Meer preventie, minder verlies;  oa. Samenwerking binnen productieketens stimuleren, Vanuit de keten voedselverlies terugdringen bij de consument, Sociaal circulair ondernemen opschalen, Start-ups rond voedselverlies ondersteunen, Thuiskringlopen stimuleren. 

Krachtlijn 2:  Beter sorteren en inzamelen; Selectieve inzameling van keuken- en levensmiddelenafval bij bedrijven verbeteren.  

Krachtlijn 3:  Meer hoogwaardige valorisatie;  De circulariteit en duurzaamheid van de recyclagemarkt verhogen en de toegevoegde waarde van de afzetmarkt verhogen.  

De doelstellingen van dit Actieplan voor eind 2023, 2025 en 2030 zijn gebaseerd op:  

  • de doelstellingen in de Kaderrichtlijn Afval  
  • de ambitie van de Vlaamse Regering, cfr. Regeerakkoord 2019-2024.  
  • de bijdrage van de circulaire bio-economie aan de doelstellingen van het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2021-2030.  

Het streven is om de hele keten 30 % van de voedselverliezen te laten voorkomen, herverwerken als voedsel of hoogwaardiger valoriseren ten opzichte van 2015. Dit kan o.a. door:  schenking van voedseloverschotten via de voedselbank, sociale organisaties, …   of preventie en valorisatie acties in de ganse voedselketen (van producent tot en met consument). Reststromen uit groen-, natuur-, bos- en landschapsbeheer en houtreststomen worden optimaal gemobiliseerd en hoogwaardig gevaloriseerd.   

Milieuprestaties van producten en bedrijven – onderbouwing van claims  

Door dit initiatief worden bedrijven verplicht om beweringen over de ecologische voetafdruk van hun producten/diensten te onderbouwen aan de hand van standaardmethoden. Hierdoor moeten dergelijke beweringen in de hele EU betrouwbaar, vergelijkbaar en controleerbaar worden en wordt “greenwashing” (onterecht een milieuvriendelijk imago uitdragen) bestreden. Zo kunnen commerciële afnemers en investeerders duurzamere keuzes maken en zal het consumentenvertrouwen in groene keurmerken en de informatie hierover toenemen. Het advies is uitgebracht door de Europese commissie, een geplande goedkeuringsdatum is er tot op heden nog niet.   Lees er hier verder over: ‘Duurzaamheidclaims en eerlijke handelspraktijken: De Europese nieuwe richtlijn’

Gewijzigde wetgeving olijfolie, honing, sappen, jams en melk 

De nieuwe Verordening (EU) 2024/1401 wijzigt de vorige Verordening (EU) 2022/2104 betreffende de handelsnormen voor olijfolie. Richtlijn (EU) 2024/1438 welke op 13 juni 2024 in werking is getreden wijzigt de volgende richtlijnen voor honing, vruchtensappen, jams en verduurzaamde melk. Lees er alles over in artikel: Gewijzigde wetgeving olijfolie, honing, sappen, jams en melk’ 

Nieuwe wetgeving voor Europese geografische aanduidingen 

Recent is de nieuwe Verordening (EU) 2024/1143 betreffende geografische aanduidingen voor wijn, gedistilleerde dranken en landbouwproducten, evenals gegarandeerde traditionele specialiteiten en facultatieve kwaliteitsaanduidingen voor landbouwproducten gepubliceerd. Deze verordening legt de regels vast voor beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen voor deze producten.  Lees er alles over in het artikel: ‘Nieuwe wetgeving voor Europese geografische aanduidingen ’ 

De drinkwaterrichtlijn en nieuwe wetgeving voor drinkwatercontactmaterialen 

De Drinkwaterrichtlijn (EU) 2020/2184 van de Europese Unie betreft de kwaliteit van water bestemd voor menselijke consumptie en bevat strikte regels om de volksgezondheid te beschermen en de kwaliteit van drinkwater te waarborgen.  Lees er alles over in het artikel: ‘De drinkwaterrichtlijn en nieuwe wetgeving voor drinkwatercontactmaterialen’ 

Wijziging Verordening (EU) 2073/2005 microbiologische criteria 

In 2024 is Verordening (EG) nr. 2073/2005 inzake microbiologische criteria voor levensmiddelen op verschillende punten bijgewerkt. De belangrijkste wijzigingen zijn: 

Listeria: De Europese Unie gaat de Listeria criteria in lijn brengen met de Internationale Codex Alimentarius. De wijziging heeft enkel betrekking op food categorie 1.2 Kant-en-klare levensmiddelen die als voedingsbodem voor Listeria monocytogenes kunnen dienen. Lees er verder over in het artikel: Wijziging VO(EU) 2073/2005: Listeria definitief gepubliceerd

Analysemethoden voor nalevingDe regels van  Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2463 specificeren standaard en alternatieve methoden om te testen of aan de microbiologische criteria wordt voldaan. Officiële laboratoria moeten referentiemethoden uit de verordening gebruiken om uniformiteit en betrouwbaarheid in alle lidstaten te garanderen en een consistente handhaving te bevorderen.  

Overgangsperiode: Deze updates, gepubliceerd in 2024, zullen volledig van toepassing zijn tegen juli 2026, waardoor exploitanten van levensmiddelenbedrijven de tijd hebben om hun processen aan te passen. 

Wijzigingen Verordening (EU) 2023/915 Contaminanten 

In mei en juli 2024 zijn er meerdere wijzigingen doorgevoerd.  Per 1 januari zal de ‘Verlaging van maximumgehalten van de som van 3-MCPD en vetzuuresters van 3-MCPD in zuigelingen-, peuter– en medische voeding’ van kracht worden.  Lees er alles over in het artikel: ‘Recente wijzigingen voor Contaminanten Verordening (EU) 2023/915’  

Nuttige info:

  • Raadpleeg de kennisupdate voor meer specifieke branche en product gebonden Europese en nationale wetswijzigingen.  
peter-juiste-formaat-website

Meer over dit onderwerp?

Neem contact op met onze Commercieel Manager Peter Zirkzee.

Neem contact op

Gerelateerde kennisbank artikelen